{"id":710,"date":"2026-04-29T06:43:50","date_gmt":"2026-04-29T06:43:50","guid":{"rendered":"https:\/\/www.jez.ba\/?p=710"},"modified":"2026-04-29T06:43:50","modified_gmt":"2026-04-29T06:43:50","slug":"racuni-rastu-ali-postoji-rjesenje","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.jez.ba\/index.php\/2026\/04\/29\/racuni-rastu-ali-postoji-rjesenje\/","title":{"rendered":"Ra\u010duni rastu, ali postoji rje\u0161enje."},"content":{"rendered":"\n

by Darijan Bili\u0107<\/p>\n\n\n\n

Vidimo da oko nas sve vi\u0161e stvari prelazi u privatno vlasni\u0161tvo. To osje\u0107amo direktno na svojim ku\u0107nim bud\u017eetima i u svakodnevnom \u017eivotu. Sve vi\u0161e sredstava izdvajamo za energiju s jedne strane i hranu s druge. Globalne i regionalne krize, uz slabosti doma\u0107eg sistema, ve\u0107 ostavljaju posljedice koje svi osje\u0107amo.<\/p>\n\n\n\n

U takvom kontekstu, ono \u0161to se nedavno pojavilo kao stvarna opcija jesu zajednice obnovljivih izvora energije. Zakoni su usvojeni, podzakonski akti su ve\u0107inom definisani i sada ostaje ono najva\u017enije, da se mi organizujemo. No prije toga, va\u017eno je razumjeti \u0161ta su zapravo ove zajednice i \u010demu slu\u017ee.<\/p>\n\n\n\n

Zajednice obnovljivih izvora energije nisu samo tehni\u010dki projekti niti obi\u010dne investicije u solarne panele ili druge izvore \u010diste energije. Njihova su\u0161tina je mnogo \u0161ira, to su modeli u kojima gra\u0111ani, lokalne zajednice, zadruge, mala preduze\u0107a i institucije zajedno sara\u0111uju, proizvode, koriste i upravljaju energijom koju sami proizvode.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

by Slabovidi<\/p>\n\n\n\n

Energija kao zajedni\u010dko dobro svih nas.<\/strong> Osnovna ideja je da energija ne bude isklju\u010divo u rukama velikih sistema i monopolista, nego da korist od proizvodnje ostane u lokalnoj zajednici. Da dodatna vrijednost ne odlazi iz lokalnih zajednica u ko zna \u010dije d\u017eepove, ve\u0107 da se trajno zadr\u017ei u zajednicama koje su pred kolapsom. <\/p>\n\n\n\n

Dru\u0161tvena svrha zajednica energije trebala bi biti:<\/strong><\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u2022 smanjenje ra\u010duna za elektri\u010dnu energiju doma\u0107instvima i javnim ustanovama
\u2022 borba protiv energetskog siroma\u0161tva
\u2022 ja\u010danje lokalne ekonomije i kreiranje novih radnih mjesta
\u2022 ve\u0107a energetska nezavisnost gradova i sela
\u2022 ulaganje dobiti nazad u zajednicu
\u2022 za\u0161tita okoli\u0161a i smanjenje emisija CO\u2082
\u2022 povezivanje ljudi kroz zajedni\u010dki interes i odgovornost<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

by Slabovidi<\/p>\n\n\n\n

To naravno nije samo struja, to je razvoj zajednice.<\/strong> Kada \u0161kola, op\u0161tina, gra\u0111ani i lokalni privrednici u\u010destvuju zajedno, energija postaje alat za sigurniju, pravedniju i otporniju budu\u0107nost. Energija ne odlazi, ve\u0107 okuplja i nudi priliku do sada zanemarenim ljudima i sredinama.<\/p>\n\n\n\n

U Evropi ovakav model raste iz godine u godinu i ve\u0107 odavno pokazuje konkretne i pozitivne rezultate: ni\u017ee tro\u0161kove za gra\u0111ane, ve\u0107u kontrolu nad energijom te ja\u010de i otpornije lokalne zajednice. Kod nas su stvoreni osnovni uslovi, ali pravi posao je tek pred nama.<\/p>\n\n\n\n

Vrijeme je da energiju po\u010dnemo posmatrati kao zajedni\u010dki resurs, a ne samo kao tro\u0161ak koji svaki mjesec pla\u0107amo. Organizujmo se i poka\u017eimo da jo\u0161 imamo snage i energije za pozitivne i konkretne dru\u0161tvene promjene.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

by Darijan Bili\u0107 Vidimo da oko nas sve vi\u0161e stvari prelazi u privatno vlasni\u0161tvo. To osje\u0107amo direktno na svojim ku\u0107nim bud\u017eetima i u svakodnevnom \u017eivotu. Sve vi\u0161e sredstava izdvajamo za energiju s jedne strane i hranu s druge. Globalne i regionalne krize, uz slabosti doma\u0107eg sistema, ve\u0107 ostavljaju posljedice koje svi osje\u0107amo. U takvom kontekstu,…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[11],"tags":[],"class_list":["post-710","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-pisanija"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.jez.ba\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/710","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.jez.ba\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.jez.ba\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.jez.ba\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.jez.ba\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=710"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.jez.ba\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/710\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":713,"href":"https:\/\/www.jez.ba\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/710\/revisions\/713"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.jez.ba\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=710"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.jez.ba\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=710"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.jez.ba\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=710"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}